Sivilce ya da
yaygın isimlendirilmesi ile ergenlik sivilcesi yağ üreten bezlerin uzun süren ve
tekrarlayan iltihabi bir hastalığıdır.
Deride siyah
noktalar, kızarık sivilceler, bazen derin kist ve nodüller, tedavi edilmediğinde de
izlerle kendini gösterir. Çoğunlukla ergenlik çağında başlar. Bununla beraber
ergenlik çağına has değildir ve yirmili otuzlu yaşlarda da başlayabilir. Kadın ve
erkekte eşit sıklıkta görülür. Bazen ergenlik çağından erişkine kadar uzun
yıllar devam edebilir. Derinin yağlı
bölgelerinde ortaya çıkar. Çoğunlukla yüz, boyun, sırt, göğüs, omuzlar ve bazen
kalçalarda görülür. Tedavi ihmal edildiğinde iz kalır ve en çok yüz bölgesindeki
izler estetik açıdan problem yaratır.Birden fazla
faktörün biraraya gelmesiyle akne oluşur. Bunları başında kalıtım gelir. Diğer
önemli faktör hormonal uyarıdır. Bir kez yağ bezinin boyun kısmı tıkanıp
genişlemiş siyah nokta (komedon) oluştuktan sonra, propionibacterium acnes adı verilen
ve normal şartlarda derimizde bizimle dost olarak yaşayan, az sayıdaki bakteri
çoğalma fırsatı bulur ve aknenin artmasına katkı yapar.
Akne bulaşıcı değildir.
Hormonların etkisi hariç tutulursa herhangi bir iç organ hastalığının belirtisi de
değildir. Hormonal etki yumurtalık ve böbreküstü bezlerinden salgılanan androjen
grubu hormonlar tarafından oluşturulur. Kan androjen hormon düzeyleri normal olsa da bu
hormonlara deri duyarlılığı söz konusu olabilir ve yine akne oluşabilir. Kan
androjen düzeyleri yüksekse bunun ayrıca araştırılması ve tedavisi gerekir. Kan
hormon düzeyinin yüksekliği çoğunlukla tedaviye dirençli ve şiddetli akne meydana
getirir ve bazen kıllanma ve saç dökülmesi gibi ek belirtiler de verir.
Tedavilerde
akneli kişinin bilmesi gereken püf noktalar:
Akne uzun
sürelidir, dolayısıyla uzun süre tedavi gerektirir.
Akne tedavi
edilmezse iz kalma riski artar.
Kişinin evde
yüzüyle oynaması, sıkması, kaşıması, iz kalma riskini artırır.
Akne bir deri
hastalığıdır.Tedavisi deri hastalıkları uzmanı hekimin alanına girer.
İlaç tedavisi
kişiye göre değişir. Bu nedenle arkadaştan, komşudan ilaç tavsiyesi almak
yanlıştır.Tedavide kullanılan ilaçlar çok çeşitlidir. İlaç seçimini hekim,
hastanın yaşına, cinsiyetine, sivilcelerin şiddetine, yaygınlığına göre yapar.
Her ilaçher hastada uygun olmayabilir. Belirli aralıklarla ilaçların değiştirilerek
kullanılması, tüm ilaçlarda belli aralıklarda kontroller gereklidir.
Kaynak:
Uzm.Dr.Jale Tüzün Erdemli
( Bilkent Üniversitesi )