Sosyal Bilimler Derslerine Nasıl Çalışmalıyız ?

· Sosyal - 1 testinde Tarih dersinin bütün konuları ve Milli Güvenlik Bilgisi soruları yer almaktadır. Bu bölümde yer alan sorularda, kavram ve ilkelerin yorumlanması istenmektedir. Sosyal - 1 testindeki sorular öğrencilerin tamamını ilgilendirmektedir.

· Sosyal - 2 testinde Tarihe Giriş, İlk Çağ Uygarlıkları, İslam Tarihi ve İnkılap Tarihi’nden soru sorulmayacaktır. Bu bölümde, liselerde alan dersi olarak okutulan Genel Türk Tarihi (İslamiyet’ten Önce Türk Tarihi, Türk Dünyası ve Türkiye Tarihi) ve Osmanlı Tarihi (Avrupa Tarihi dahil, I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar Osmanlı Tarihi) derslerinden temel bilgi ve ilkeleri kapsayan, doğrudan bilgi gerektiren sorular sorulmaktadır. Alan ile ilgili soruların yer aldığı Sosyal - 2 testi sadece Sözel puan türüyle (SÖZ - 2) tercih yapacak adayları ilgilendirmektedir. EA öğrencileri, sözel alandan tercih yapmak isterlerse, Sosyal - 2 sorularını çözecektir.

Sosyal - 1 ve Sosyal - 2 alanlarının Tarih soruları neleri içermektedir?

2008 ÖSS’ye hazırlanan adayların karşılaşacakları soruların özelliklerini bilmeleri önemli.

Sosyal - 1 testindeki soru tipleriyle ilgili şunlar söylenebilir:

· Metinli soruların çözümünde verilen bilgilerin dışına çıkılmamalı, ne isteniyorsa iyi anlaşılmalı ve metinde soru ile ilgili bölüm bulunmalıdır.

· Öncüllü sorularda sizden istenilenlere dikkat ediniz. Örneğin, bir olay üzerindeki ekonomik etkenler sorulmuşsa siyasal, dinsel ve hukuksal etkenleri baştan eleyiniz. Ekonomi ile ilgili her öncül, sizin sorunuzun cevabı olmayabilir; bu yüzden neden, sonuç, amaç vs. yönüyle sorunun doğru cevabını aramalısınız. ÖSS’de en çok bu tür sorular yanlış çözülüyor, dikkatli olmakta fayda var.

· Temel bilgiler kullanılarak çözülebilecek bazı sorular çıkmaktadır. Örneğin, XIX. yüzyıldaki olaylardan bazıları verilerek hangisinin “milliyetçiliği” yansıttığı veya yansıtmadığının sorulması gibi. Bu nedenle kavramların anlamları bilinmeli, verilen bir kavramın tarihi olaylarla bağlantısının kurulabilmesi gerekmektedir. Örneğin, kolonicilikle ilgili olarak, toplumlar arasında kültürel etkileşime neden olduğu, ekonomik bir etkinlik olduğu ve ticari bir yönünün bulunduğu bilinmelidir. ÖSS’de kavram bilgisi çok önemli olduğu için kapitülasyon, feodalite, tımar, rönesans, milliyetçilik, güçler birliği, sömürgecilik, halkçılık, reform, merkezi otorite, hümanizma gibi kavramları bilmekte fayda vardır.

Sosyal - 2 testindeki sorular ile ilgili olarak şunlar söylenebilir:

Bu bölümün soru tipleri, 2007 ÖSS Sosyal - 2 testinde yer alan sorularla örneklendirilebilir. Bu tür sorularda;

Olayların;

· Nedenleri, sonuçları, amaçları, özellikleri, devletlere etkileri, başka bir olayla karşılaştırılması, diğer olaylar ile ortak özellikleri, ilk defa kimler tarafından gerçekleştirildiği bilinmelidir.

Devletlerin;

· Kurucusu, kurulduğu yer ve zaman, egemen olduğu bölgeler ve uluslar, etnik kökeni, dünya ulusları ve coğrafyası üzerindeki etkileri, resmi dili, yönetim anlayışı, uğraşları, eserleri, hangi devletlerle hangi antlaşmaları yaptığı, devletlerarası mücadelelerin nedenleri bilinmelidir.

· Antlaşma maddeleri ve olayların kronolojik olarak sıralaması bilinmelidir.

Tarih dersine nasıl çalışmak gerekir?

Tarih dersine çalışma konusunda öğrencileri dershaneye gidenler ve gitmeyenler şeklinde iki gruba ayırmakta fayda görüyorum:

Dershaneye giden öğrenciler, konular anlatılırken öğretmeni iyi dinleyip anlamadığı yerleri mutlaka sormalılar. Tarih dersinde çok fazla olay anlatıldığı ve yorum yapıldığı için her şeyin akılda tutulması zor olabilir. Bu nedenle görülen konular evde kısaca gözden geçirilerek sorularla pekiştirilmelidir. Sorularla pekiştirilmeyen bölümler eksik kalacaktır. Çözülemeyen sorular mutlaka öğretmenlere sorulmalıdır.

Kendi imkanlarıyla kitaplardan çalışan öğrenciler, konuyu dikkatlice okumalı, konuyu hatırlatacak şekilde küçük notlar almalı, anlaşma maddelerinin neyi ifade ettiğini ve yapılan icraatlarla nelerin amaçlandığını öğrenmelidir. Konuyla ilgili gerekli bilgiler, öğrenildikten sonra sorularla pekiştirilmeli, çözülemeyen soru varsa dergideki ilgili bölüm yeniden incelenerek öğrenme işi tamamlanmalıdır.

Sınavda başarılı olmak isteyen aday, kaynakları biriktirmeden zamanında bitirmeli ve geçmiş yıllarda ÖSS’de çıkmış soruları mutlaka çözmelidir. Çünkü, geçmiş yıllarda arka arkaya aynı mantıkla ve bilgilerle gelen sorulara bolca rastlanmaktadır. Bu nedenle eski sorular çözülerek soru mantığı kavranmalıdır. Konulara bu şekilde hazırlanan adayların soruları çözmeleri kolaylaşacaktır.

Derse çalışırken tavsiye edebileceğiniz kaynaklar nelerdir?

Sadece birkaç kaynak tavsiye etme yerine sınav sistemine uygun anlatım yapan ve soru içeren bütün yayınlardan faydalanılması gerektiğini söylemek daha doğru olacaktır.

Coğrafya dersinden daha çok hangi bölümlerden soru gelebilir?

Bilindiği gibi 2006 ÖSS'den itibaren önceki yıllara göre sınav içeriğinde değişiklik yapıldı. Bu yeni sistemde üç ayrı testte Coğrafya dersinden soru bulunmaktadır. Bunlar;

· Sosyal-1 testinde Genel Coğrafyadan on soru bulunmaktadır. Bu testteki Coğrafya soruları büyük ölçüde daha önceki yıllarda sorulan sorularla benzerlik göstermektedir. Zorluk derecesi fazla olmayan ve Genel Coğrafya bilgileri ile cevaplanabilecek sorulardır.

· Edebiyat - Sosyal testinde Türkiye Coğrafyası'ndan sekiz soru bulunmaktadır. Türkiye Fiziki Coğrafyası ve Türkiye Ekonomik Coğrafyası ile ilgili soruların ağırlıkta olduğu bu testte bölge ve yörelerin bazı özellikleriyle ilgili sorular bulunmaktadır.

· Sosyal - 2 testinde Ülkeler Coğrafyası'ndan yedi soru bulunmaktadır. Bu sorularda ülkelerin ekonomik yapıları, bulundukları konum ve genel özellikleri ile ilgili konular sorulmuştur.

Yeni değişiklikle Coğrafya dersinin Sosyal Bilimler içindeki önemi artmıştır. Önceki yıllara göre Coğrafyadan daha fazla soru gelmektedir. Ancak bu soruların tamamı, bütün öğrencileri ilgilendirmemektedir.

Alanına göre;

· Sosyal - 1 testini tüm öğrenciler

· Edebiyat - Sosyal testini, Eşit Ağırlık (EA - 2) ve Sözel (SÖZ - 2) puan türüyle bir bölüme yerleşmeyi düşünen öğrenciler,

· Sosyal - 2 testini sadece Sözel (SÖZ - 2) puan türüyle bir bölüme yerleşmeyi düşünen öğrenciler cevaplayacaklardır.

Yukarıdaki açıklamaya göre Coğrafya dersinde en önemli değişiklik, daha önceki yıllarda pek soru gelmeyen Ülkeler Coğrafyası'ndan yedi soru gelmesidir. Yine Türkiye Coğrafyası'ndan sorulan soru sayısı da artmış durumdadır.

Coğrafya dersine nasıl çalışmalıyız?

Daha önce ifade ettiğimiz gibi 2007 ÖSS'de sorulacak 8 ayrı testin hepsi, tüm öğrencileri ilgilendirmemektedir. Bu nedenle Coğrafya dersine ait soruların çıkacağı 3 ayrı testteki konulara nasıl çalışılacağını açıklayalım.

· Sosyal - 1 Testi (Tüm Öğrenciler İçin): Bu testteki sorular grafikli, haritalı ve şekilli olup yoruma dayalı niteliktedir. Ancak yine de bazı soruların çözümünde bilgiye ihtiyaç duyulacaktır. Bu nedenle konuların öğrenilmesi ve bilinmesi gerekir. 2007 ÖSS’de Sosyal - 1 testindeki Coğrafya soruları daha önceki yıllarda çıkan sorulara benzemektedir. Bu yüzden öğrencilerin son 5 yılın Coğrafya soru tiplerini incelemeleri ve çözmeleri faydalı olur. Dünya ve Türkiye'de bazı bölge, bölüm ve yörelerin nerede yer aldığını, ne gibi özellikleri olduğunu öğrenmek için harita ve atlaslardan yararlanılmalıdır. Tablo, şekil incelemesi, grafik yorumlama ve sonuç çıkarmanın nasıl yapıldığının öğrenilmesi ve bol soru çözülmesi gerekir.

· Edebiyat - Sosyal Testi (Eşit Ağırlık ve Sözel Puan Türünden Hazırlanan Öğrenciler İçin): Bu testte sadece Türkiye Coğrafyası soruları gelmektedir. Özellikle Türkiye Fizikî Coğrafyası konularının (iklim, yer şekilleri, dış kuvvetler, bitki örtüsü vb) ve Beşeri ve Ekonomik Coğrafya konularının çok iyi bilinmesinde yarar vardır. Türkiye'de bölge, bölüm ve yörelerin fizikî özelliklerinin haritalar yardımıyla çalışılması gerekir.

· Sosyal - 2 Testi (Sadece Sözel Puan Türünden Hazırlanan Öğrenciler İçin): Bu testteki sorular için öncelikle kıtalar ve ülkelerin ön plana çıkan özelliklerinin öğrenilmesi gerekir. Yine kıta, ülke ve bazı özellikleriyle bilinen yerlerin (havza, boğaz, dağlık alan vb) Dünya üzerindeki coğrafî konumlarının bilinmesi önemlidir. Örneğin Hindistan ile ilgili gelen soruda bu ülkenin Kuzey Kutbundan uzaklığı sorulmuştur. Ülkeler Coğrafyası'nın, Coğrafyanın diğer konularıyla da bağlantılı olduğu unutulmamalıdır. Çünkü bazı soruların çözümünde Genel Coğrafya konularının bilgilerini kullanmak gerekmektedir.

Sonuç olarak, öğrenciler Coğrafyaya önyargıyla (zor, karmaşık vb) değil de merak ve ilgi ile yaklaşırlarsa dersin gerçekten kolay ve zevkli olduğunu göreceklerdir. Çünkü Coğrafyanın birçok konusunun yakın çevremizle, yaşadığımız ortamla doğrudan veya dolaylı olarak ilgili olduğunu görmekteyiz.

Felsefe Grubundan daha çok soru hangi bölümlerden gelir?

Felsefe Grubu dört ayrı dersi içerir: Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji ve Mantık.

Felsefeden, I. Bölümde (Ortak Dersler) 7 soru çıkmaktadır. Bunlar, geçmiş dönemin ÖSS ve ÖYS sorularının paralelinde, Felsefenin temel kavram ve ilkeleriyle düşünmeye dayalı sorulardan ve salt bilgi sorularından oluşmaktadır.

Geçmiş dönemin soruları incelendiğinde bu soruların Felsefenin alanı ile Felsefenin bölümlerinden geldiği görülür. Felsefenin alanında, felsefi düşünceyi niteleyen özellikler, Felsefenin doğuşu, işlevi, sorulmaktadır. Felsefenin bölümlerinden daha çok ağırlıklı olarak bilgi, bilim, ahlak, siyaset, ve estetik bölümlerinden soru gelmektedir.

Edebiyat - Sosyal testinde 5 Psikoloji sorusu yer almaktadır. Bunlar bilgi gerektiren sorulardır. Psikoloji’nin tüm konuları bu testin kapsamı içindedir.

Sosyal Bilimler - 2 testinde Sosyoloji’den 5, Mantık’tan 5 soru gelmektedir. Bu sorular hem algılama gücünü hem de bilgi düzeyini ölçmektedir. Sosyoloji’nin tüm konularından soru gelmektedir. Mantık’ta ise, Mantığın alanından, kavram ve terimden, önermeler ve kıyastan, önerme eklemleri mantığından, denetlemelerden ve yüklemler mantığından soru gelmektedir. Bu sorularda ayrıntılarla ilgili bilgiler de ölçülebilmektedir.

Buna bir örnek verecek olursak, çözümleyici çizelge ile çıkarımın geçerliliğini denetleme konusu 1977 yılında sorulmuşken, 2006 ÖSS’de tekrar sorulmuştur.

Felsefe Grubu derslerine nasıl çalışmalıyız?

Sınava giren adayların çok olduğu, bir net fazla çıkarmanın başarı sıralamasını büyük ölçüde etkilediği bu sınavda, her sorunun başarımızı arttıracağını unutmayalım.

Üniversite sınavlarındaki sorular, verilen seçenekler içinde doğru cevabın tanınmasına dayanır. Tanımaya dayalı çözümün sağladığı kolaylığın yanında, Felsefeden düşünme gücüyle cevaplandırılabilen soruların da geldiğinin bilinmesi, bu sorulara cesaretle yaklaşabilmenin bir ön koşuludur.

Felsefe Grubu sorularını çözerken cesaretli olabilmenin bir diğer koşulu da, bu derslerin konularını aşinalığın ötesinde bilmektir. Bu bilme, kısa zaman aralığına sıkıştırılmış çalışmalarla değil de, zamana yayılmış bir çalışmayla gerçekleşirse daha kalıcı olur. Önerimiz, öncelikle çıkmış ÖSS ve ÖYS sorularını gözden geçirerek, zihninizde ÖSS soru standartlarına aşinalık kazanmanız, sonra bu standartlardaki kitaplara yönelmenizdir. Çıkmış ÖSS ve ÖYS sorularını çözmenizin, bilgi birikimi sağlaması ve gelebilecek sorularla ilgili fikir vermesi bakımından faydası olacaktır.

Kısaca, önümüzdeki zamanda bilgi temelini oluşturmak için anlatım zenginliği olan kitaplardan çalışmaya, kafa karışıklığı oluşturmayan sorular çözmeye gereksiniminiz olduğunu düşünüyoruz. Yaptıklarınızı yeterli görmeyin, yapmadıklarınızı da gereksiz görmeyin. Yoksa ÖSYM sizi yetersiz görebilir.